درسهایی از قرآن

موضوع: تجلیل و تکریم ( ۲  )  تاريخ پخش: ۹۹/۱۱/۲۳  

 

موضوع: 
    تاريخ پخش: ۹۹/۱۱/۲۳
 
عناوین :
اصول تجلیل کردن
تجلیل از مبارزان و مجاهدان
تجلیل از عمار و ابوذر
اعوذ بالله من الشیطان الرجیم، بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله رب العالمین بعدد ما أحاط به علمه، الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی
 
۱-اصول تجلیل کردن
الف): قرضی نباشد. مثلاً: بگوئیم: چون فلانی از من تعریف کرد، من هم از او تعریف کنم. علی (ع) می‌فرماید: «يَتَقَارَضُونَ‏ الثَّنَاءَ» (نهج‌البلاغه،خطبه۱۹۴) یعنی؛ بعضی­ها در امور و اداره زندگی، به همدیگر قرض می‌دهند. در فارسی هم می‌گوییم: به همدیگر، نان قرض می‌دهند. این نوعِ از تعریف و تجلیل­ها ماندگار نیست.
ب): احترام، متقابل و نیکوتر باشد. قرآن می‌­فرماید: اگر کسی از شما احترام کرد شما هم بهتر از او احترام بگیرید؛ «وَ إِذا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ» (نساء/۸۶).
ج): تجلیل باید از کمالات باشد. مثلاً: قرآن در باره حضرت یوسف (ع) می­فرماید: ( او سعه صدر داشت و از خطای برادران خود گذشت و گفت: « لا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ» ، «یوسف/۹۲» ، ( امروز بر شما توبيخ و ملامتى نيست، خداوند شما را مى‏بخشد و او مهربان‏ترين مهربانان است.).
د): دوریِ از افراط و تفریط. گاهی در تجلیل و تشویق­ها افراط و تفرط می­شود که باید از آن پرهیز کرد. نگذاریم افرادی تملق­ گوی ما شوند.
ه): شفاهی و کتبی بودن. مثلاً: خداوند به پیامبر اکرم (ص) می­فرماید: «وَ اذْكُرْ فِي الْكِتابِ إِبْراهِيمَ إِنَّهُ كانَ صِدِّيقاً نَبِيًّا» (مریم/۴۱) ، (و در اين كتاب، ابراهيم را ياد كن، كه او پيامبرى راستگو و راست كردار بود.).
 کتبی است. شفاهی هم جاهایی که خود پیغمبر تجلیل کرده است. گاهی باید اسم طرف را برد. در میان مردم افرادی هستند که چنین، نه آقا، این آقا چنین کاری کرد. اسمش را بردیم.
و): گاهی هم، با اسم نبردن. مثلاً: قرآن در باره ولایت علی (ع) بدون اینکه اسم حضرت (ع) را ببرد، می­فرماید:
« إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ» ، «مائده/۵۵»
( ولىّ و سرپرست شما، تنها خداوند و پيامبرش و مؤمنانى هستند كه نماز را برپا مى‏دارند و در حال ركوع، زكات مى‏دهند.
آری! سائل و مستمندی وارد مسجد شد و از مردم درخواست كمك كرد. كسى چيزى به او نداد. حضرت على عليه السلام در حالى كه به نماز مشغول بود، در حال ركوع، انگشتر خود را به سائل بخشيد. در تكريم اين بخشش، اين آيه نازل شد.
مردم بعد از این ماجرا می­پرسیدند: چه کسی امروز انگشتر داده است. در جواب می­شنیدند: حضرت علی­(ع) در رکوع بود، فقیری آمد، کمک خواست، کسی او را کمک نکرد، آن حضرت (ع) انگشترش را به او هدیه داد.
ز): تجلیل در مقابل تحقیر و تضعیف
دشمنان، پیامبر اکرم (ص) را برای نداشتنِ فرزند پسر، تحقیر کرده و طعنه می­زدند. خداوند در مقابل آن­ها فرمود:
« … إِنَّ شانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ» ،  ( کوثر/۳) ، ( همانا دشمن تو بى‏نسل و دم بريده است.).
و در مقابل اینکه دشمنان، آن حضرت (ص) را مجنون می­خواندند، فرمود: «ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُون‏» (قلم/۲) ، ( تو به خاطر (لطف و) نعمت پروردگار ديوانه نيستى‏).
و در مقابل اینکه آن­ها می­گفتند: انسانی به او این حرف­ها را یاد داده است، «يُعَلِّمُهُ‏ بَشَر» و «أَعانَهُ‏ عَلَيْهِ‏ قَوْمٌ‏ آخَرُونَ» (فرقان/۴) ، ( در باره قرآن، ) جمعی او را (پیامبر ص را ) کمک کرده­اند. خداوند فرمود: «الرحمن علمّ» خدای رحمان معلم اوست.
و در مقابل اینکه در باره قرآن می­گفتند: «لَوْ نَشاءُ لَقُلْنا مِثْلَ‏ هذا إِنْ هذا إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ» (انفال/۳۱) ، ( اين جز افسانه‏هاى پيشينيان نيست.(.می­فرماید: اگر راست می­گوئید: «فَأْتُوا بِكِتابٍ» (قصص/۴۹) ، ( یک کتاب مثل قرآن بیاورید. یا «فَأْتُوا بِسُورَة» (یونس/۳۸) ، ( یک سوره مثل قرآن بیاورید.).
۲- تجلیل از مبارزان و مجاهدان
مبانیِ قرآنی نکوداشت چیست؟. ده­ها آیه در این باره داریم. مثلاً: کسانی که در راه خدا خون و جان داده­اند، به جبهه رفته و شهید شده­اند. زندان رفته و شکنجه شده­اند، هجرت کرده و اذیت شده­اند؛
« … فَالَّذِينَ هاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِيارِهِمْ وَ أُوذُوا فِي سَبِيلِي وَ قاتَلُوا وَ قُتِلُوا …» ، ‏(آل‌عمران/۱۹۵)
( پس كسانى كه هجرت كرده واز خانه‏هايشان رانده شده و در راه من آزار و اذيّت ديده، جنگيده و كشته شدند.).
حال! باید دید که آن مردان خدا، مجاهدان و شهیدان خدا چه هدفی داشته­اند. ما هم وظیفه داریم راه آن­ها را ادامه بدهیم.
۳- تجلیل از عمار و ابوذر
امیرالمؤمنین (ع) فرمود: «أین العَمّار» ، ( کجا است عمار؟. ). اگر من دو نفر مثل عمار داشتم حقّم را ( که غصب کردند،) می‌گرفتم.
یک روز پیامبر اکرم (ص) به مالک اشتر فرمود: ابوذر، در مکانی به نام ربذه تبعید ‌شده و در حال تنهایی و در بیابان، جان خواهد داد.                   «والسلام علیکم و رحمة الله و برکاته»

 

 

سئوالات مسابقه :
۱- قرآن در آیه ۱۹۵ سوره آل‌عمران از چه کسانی تجلیل می‌کند؟
۱) مجاهدان در راه خدا
۲) اهل انفاق و احسان
۳) عالمان و دانشمندان
 
۲- آیه ۸۶ سوره نساء، به چه امری توصیه می‌کند؟
۱) احترام به والدین
۲) احترام متقابل
۳) احترام به معلمان
 
۳- در آیه ۴۱ سوره مریم چه کسی مورد تجلیل خداوند قرار گرفته است؟
۱) حضرت ابراهیم
۲) حضرت اسماعیل
۳) حضرت مریم
۴– در برابر تحقیر دشمنان، کدام آیه از پیامبر دفاع می‌کند؟
۱) آیه آخر سوره عصر
۲) آیه آخر سوره نصر
۳) آیه آخر سوره کوثر
۵- رسول خدا، تبعید کدام یک از اصحاب خود را خبر داده بودند؟
۱) بلال حبشی
۲) ابوذر غفاری
۳) مالک اشتر
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.