مرگ انسان به دست كيست؟ خدا، يا عزرائيل؟

در قرآن، گاهى خداوند كارهايى را به خودش نسبت مى‏دهد و گاهى همان كار را به ديگرى، مثلاً در مورد گرفتنِ جان انسان، يك جا مى‏فرمايد: «اللّه يتوفّى الانفس»(سوره زمر، آيه ۴۲.) خدا، جان مردم را مى‏گيرد. و در جاى ديگر مى‏فرمايد: «يتوفّاكم ملك الموت»(سوره سجده، آيه ۱۱.) ملك الموت «عزرائيل»، جان مردم را مى‏گيرد. و جايى ديگر مى‏فرمايد: «تَوفّته رُسُلنا»( سوره انعام، آيه ۶۱.) فرشتگان، جان مردم را مى‏گيرند. هر سه تعبير قابل قبول است. چنانكه وقتى شما به يك ساختمان نگاه مى‏كنيد، مى‏توانيد بگوييد: اين ساختمان را مهندس و معمار ساخت، اين ساختمان را بنّا و كارگران ساختند، اين ساختمان را صاحبش ساخت، نسبت ساختن خانه به همه اين‏ها درست است. چنانكه مى‏توان گفت: كليد، در را باز كرد، دستم در را باز كرد، خودم در را باز كردم، زيرا كليد در اختيار دست و دستم در اختيار من است. در آيات فوق نيز شايد اين گونه باشد: فرشتگان جان‏ها را مى‏گيرند و به عزرائيل تحويل مى‏دهند و عزرائيل جان‏ها را به خدا تحويل مى‏دهد. شايد هم اين گونه باشد: جان افراد عادى را فرشتگان مى‏گيرند، جان افراد برجسته را عزرائيل مى‏گيرد و جان اولياى الهى را خداوند مى‏گيرد. همان‏گونه كه قرآن درباره اهل بهشت تعبيرهاى مختلفى دارد؛ يك جا مى‏فرمايد: «يسقيهم ربّهم»( سوره انسان، آيه ۲۱.) خداوند آنان را سيراب مى‏كند. در جاى ديگر مى‏فرمايد: «يُسقَون فيها كأساً»(سوره انسان، آيه ۱۷.) اينها از طريقى سيراب مى‏شوند و نامى از خداوند برده نشده است.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.